Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining tashkil etilishi

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 yil 24 fevraldagi 77-sonli “Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarini tashkil etish va ularning faoliyatini boshqarish to‘g‘risida” qaroriga muvofiq Toshkent davlat pedagogika institutiga universitet maqomi berildi hamda kasb-hunar kollejlari uchun malakali pedagog va muhandis-pedagog kadrlar tayyorlash bo‘yicha bazaviy oliy ta’lim muassasasi etib belgilandi. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetida O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni hamda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” talablarini amaliyotga tatbiq etish maqsadida maxsus istiqbol dasturi ishlab chiqildi. Ushbu dastur asosida puxta reja ishlab chiqilib, ta’lim sifatini oshirish, o‘quv jarayonini takomillashtirish va zamonaviy pedagog kadrlarni tayyorlash borasida samarali ishlar amalga oshirildi.

Institutga Nizomiy Ganjaviy nomining berilishi

Toshkent davlat pedagogika institutiga Sharqning buyuk mutafakkiri va mumtoz adabiyot namoyandasi Nizomiy Ganjaviy nomi berilishi uning ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyot yo‘lidagi muhim bosqichlardan biri bo‘ldi. Ma’lumki, Nizomiy Ganjaviy merosini chuqur o‘rganish, ilmiy asosda tadqiq etish va keng jamoatchilik orasida targ‘ib qilish ishlari XX asrning 30-yillari oxirida, buyuk shoir tavalludining 800 yilligi munosabati bilan yanada faollashgan edi. Biroq 1941-yil iyun oyida Ikkinchi jahon urushining boshlanishi sababli yubiley tadbirlarini o‘tkazish kechiktirildi. Urushdan keyingi yillarda, xususan 1947-yilning kuzida, ozarbayjon xalqi bilan bir qatorda dunyo jamoatchiligi Nizomiy Ganjaviyning 800 yillik yubileyini keng nishonladi. Aynan shu tarixiy voqea munosabati bilan O‘zbekistondagi yirik oliy ta’lim muassasasi — Toshkent davlat pedagogika instituti buyuk shoir va mutafakkir Nizomiy Ganjaviy nomi bilan ataladigan bo‘ldi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 yil 24 fevraldagi 77-sonli “Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarini tashkil etish va ularning faoliyatini boshqarish to‘g‘risida” qaroriga muvofiq Toshkent davlat pedagogika institutiga universitet maqomi berildi hamda kasb-hunar kollejlari uchun malakali pedagog va muhandis-pedagog kadrlar tayyorlash bo‘yicha bazaviy oliy ta’lim muassasasi etib belgilandi. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetida O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni hamda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” talablarini amaliyotga tatbiq etish maqsadida maxsus istiqbol dasturi ishlab chiqildi. Ushbu dastur asosida puxta reja ishlab chiqilib, ta’lim sifatini oshirish, o‘quv jarayonini takomillashtirish va zamonaviy pedagog kadrlarni tayyorlash borasida samarali ishlar amalga oshirildi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016 yil 13 maydagi 153-sonli “Toshkent davlat pedagogika universiteti faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” qaroriga muvofiq Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti oliy ta’limning pedagogika yo‘nalishlari bo‘yicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sohasida respublikaning bazaviy oliy ta’lim muassasasi sifatida e’tirof etildi. Mazkur qaror asosida universitet faoliyatini tashkil etishni yanada takomillashtirish, uzluksiz ta’lim tizimi uchun yuqori malakali pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tubdan oshirish, shuningdek, o‘quv jarayonini zamonaviy talablar va xalqaro standartlarga mos ravishda tashkil etish uchun zarur bo‘lgan o‘quv-uslubiy hamda moddiy-texnik bazani rivojlantirish asosiy vazifalar etib belgilandi. Shu bilan birga, Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetining pedagogika yo‘nalishlari bo‘yicha kadrlar tayyorlash tizimidagi yetakchi va muvofiqlashtiruvchi roli mustahkamlab berildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-iyundagi 290-sonli qaroriga muvofiq Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti faoliyatini tubdan takomillashtirish boʻyicha keng koʻlamli islohotlar boshlandi. Ushbu qaror universitetni zamonaviy, raqobatbardosh va xalqaro talablarga javob beradigan yetakchi ta’lim muassasasiga aylantirishga xizmat qilmoqda. 2022–2026-yillar davomida universitetda ta’lim sifati izchil oshirilib, ilgʻor xalqaro ta’lim dasturlari joriy etilmoqda, zamonaviy bilim va pedagogik texnologiyalarni chuqur egallagan, yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashning samarali tizimi shakllantirilmoqda. Bugungi kunda universitet innovatsiyalar, ilm-fan va amaliy pedagogikaning uygʻunlashgan markaziga aylanmoqda. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti respublikamizdagi 30 ta yetakchi oliy ta’lim muassasalari qatorida THE Impact Rankings nufuzli xalqaro reytingidan munosib oʻrin egallab, barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda OTMlarning real ta’sirini namoyon etmoqda. Bu yutuq universitetning global ta’lim makonidagi nufuzini yana-da mustahkamladi.

2023-yildagi asosiy yutuqlar

2023-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti o‘zining ta’lim sifati, ijtimoiy mas’uliyati va barqaror rivojlanishga qo‘shayotgan hissasi bilan xalqaro miqyosda e’tirof etildi. Universitet THE Impact Rankings nufuzli xalqaro reytingida munosib o‘rin egallab, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishdagi hissasi bilan O‘zbekistonning yetakchi oliy ta’lim muassasalari qatoridan joy oldi. Mazkur reyting universitetlarning jamiyat va barqaror rivojlanishga real ta’sirini baholaydi.

Barqaror rivojlanish va ekologik mas’uliyat

UI GreenMetric World University Rankings 2023 reytingida dunyo bo‘yicha 1050 ta oliy ta’lim muassasasi ishtirok etgan bo‘lib, Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti: O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalari orasida — 4-o‘rin, Jahon miqyosida — 353-o‘rinni egalladi. Ushbu natija universitetda ekologik barqarorlik, yashil infratuzilma, energiya samaradorligi va atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha olib borilayotgan izchil islohotlarning amaliy samarasini yaqqol namoyon etadi.

Akademik nufuz va global raqobatbardoshlik

Universitet 2023-yilda Osiyo mintaqasida oliy ta’lim muassasalarini baholovchi xalqaro reytinglarda, jumladan QS Asia University Rankings doirasida ham e’tirof etilib, mintaqadagi yetakchi pedagogika oliy ta’lim muassasalaridan biri sifatida o‘z mavqeini mustahkamladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-apreldagi “Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” gi 73-sonli farmoni tasdiqlandi. Farmonda mamlakatimizda pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yagona yondashuv asosida tubdan takomillashtirish, mazkur yoʻnalishda oliy taʼlim dasturlarini xalqaro tajriba asosida transformatsiya qilish, shuningdek, taʼlim sohasida uzviylik va uzluksizlikni hamda ilm-fan va amaliyot uygʻunligini taʼminlash maqsadida maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlari uchun yagona yondashuv asosida pedagog kadrlar tayyorlashni amalga oshirish; pedagogik taʼlim sohasining taʼlim dasturlarini xalqaro taʼlim dasturlariga mos ravishda takomillashtirish hamda dual taʼlim shaklidan keng foydalanish belgilangan. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti negizida Nizomiy nomidagi Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti tashkil etildi shuningdek universitetni respublikada pedagog kadrlar tayyorlash boʻyicha yetakchi oliy taʼlim tashkiloti etib belgilandi.